Eigen zaak starten: businessplan

U start een eigen zaak. Op deze pagina gaan we even stil staan bij het businessplan. Waarom een businessplan? Heeft u het vereistestartkapitaal? Neen? Dan heeft u een businessplan nodig om investeerders: banken, instanties of privé personen te overtuigen startkapitaal ter beschikking te stellen. De kracht en opbouw van uw businessplan zal bepalen of u zal slagen. Formaliteiten: starterloket en boekhouders.

NAVIGATIE

Waarom heeft u een businessplan nodig ?

Als je een eigen zaak start dan zal je zelf je centen moeten gaan verdienen. En die komen helaas niet vanzelf binnenrollen. Hoe kom je dan aan die centen? Door (A) voldoende startkapitaal te verwerven, dat je zelf hebt of via financiering tracht te krijgen, opdat een succesvolle start gegarandeerd is en (B) klanten te verwerven opdat je zaak continuïteit krijgt waardoor omzet en winst, of anders een inkomen, gegenereerd wordt. Het doel van een businessplan is je zaak op papier op te zetten wat aangeeft hoe je (B) klanten werven, gaat realiseren waardoor je (A) startkapitaal kan verkrijgen. Dit hetzij van je financiële instelling hetzij via investeringsmaatschappijen of privé investeerders.

Er zijn twee manieren om startkapitaal te verwerven. Je hebt het zelf of je verkrijgt het via financiering door bankinstellingen, vrienden, investeerders. Heb je het zelf dan ben jij alvast bij de gelukkigen en kan je eigenlijk al van start gaan. Moet je gaan lenen, dan ben je genoodzaakt derden aan te spreken om in je zaak te investeren. Hoe doe je dit? Door een ondernemingsplan op te maken waarmee je de investeerder gaat overtuigen. Wat dit is en hoe het wordt opgesteld leest u verder op deze pagina.

Hieronder vallen natuurlijk uw personalia, maar ook de gezins- en inkomenssituatie, financiële verplichtingen, opleiding en ervaring,  motivatie voor opzetten eigen bedrijf, enz... Let op ! Motiveer grondig en op basis van gezond verstand waarom uw een eigen zaak start. "Ik wil eens wat anders" is niet echt bevorderlijk voor een investeerder als u hem of haar vraagt enkele honderdduizenden Euro's te investeren.

Hier schrijft u een bondige uiteenzetting van het doel van de onderneming. Is het een handelsorganisatie, een winkel, groothandel of productiehuis en waarom start u net die specifieke activiteit. Misschien hebt u een nieuw product ontwikkeld of hebt u ervaring opgedaan in uw vorige job wat u ervaring en stimulans geeft om op eigen benen te staan. 

Tevens beschrijft u hierin uw activiteit. Welk type product gaat u produceren of welk type handelszaak of winkel wilt u opzetten. Is het een kledingzaak, welk type kleding gaat u dan commercialiseren en waarom? Motiveer waarom u net die specifieke kleding wil aanbieden. Misschien hebt u goede contacten met een importerende producent van jeans en wilt u die commercialiseren. Wat wordt de naam van uw zaak en waarom? Heeft het betekenis of is het iets wat gewoonweg goed klinkt. Start u de zaak in eigen naam of maakt u misschien gebruik van een franchise wat betekent dat u de winkelnaam en reputatie van anderen gebruikt (bvb JBC klening). Maakt u gebruik van franchise spreek dan even met de franchisegever. Zij kunnen u perfect helpen in het opstarten van uw nieuwe zaak en het businessplan. Hun ervaringen en cijfers kan u makkelijk in uw plan integreren en biedt onderbouwing naar uw potentiële investeerders.

Hierbij dient u aandacht te schenken aan zaken als: rechtsvorm van de onderneming (eenmanszaak, bvba, nv), handelsnaam, vestiging- en overige vergunningen, aansprakelijkheden, verzekeringen, leveringsvoorwaarden, verkoopvoorwaarden, enzovoort... Wat deze documenten en mogelijkheden inhouden, vindt u terug in het overzicht van de starterloketten op deze pagina.

Wanbetalers !! Ze zijn mede de oorzaak van faillissementen. Ze kopen producten bij u aan maar ze betalen slecht of erger, nooit. Hoe gaat u er mee om? Hoe pakt u ze aan? En voor welk bedrag bent u ingedekt? Ook dit is een thema waarover u dient na te denken en waar potentiële investeerders aandacht aan vestigen. Als u geen geld krijgt door een laks beleid, dan verliezen zij hun investering. En dat willen ze natuurlijk vermijden. Bespreek dus eens met andere zelfstandigen of organisaties voor zelfstandigen hoe u best tegen wanbetalers kan ingaan en welke formules mogelijk zijn. Noteer ze vervolgens in uw plan opdat potentiële investeerders op beide oren kunnen slapen.

Dit is het voornaamste van het plan. In het commerciële luik geeft namelijk aan hoe u verkopen en omzet zal genereren en waarom u denkt succesvol te zullen zijn. Misschien hebt u een gat in de markt gevonden, hebt u een nieuwe product ontwikkeld of bent u instaat aan scherpere prijzen te verkopen dan uw concurrenten. Uw potentiële investeerders zullen aan dit luik van het plan veel aandacht schenken want hierin schuilt hun opbrengst. Als u aantoont in de mogelijkheid te zijn om hun investering te laten renderen, dan zullen ze zéér happig worden de financiële middelen ter beschikking te stellen.

Een S.W.O.T. analyse is een engelse term die staat voor Strength, Weaknesses, Opportunities en Threaths. Of met andere woorden: Sterkte, Zwakte, Mogelijkheden en Bedreigingen. 

STERKTES : Als u uw eigen zaak start dan heeft u bepaalde sterktes. Deze kunnen zijn: een goedkope verkoopprijs, een betere ligging van uw winkel in een drukke winkelstraat of shoppingcentrum, een service na verkoop door een gekwalificeerd onderhoudsteam,  de kwaliteit of functionaliteit van uw product, enzovoort. Omschrijf uw sterktes en verklaar waarom ze ten aanzien van uw concurrenten weldegelijk een sterkte zijn.

ZWAKTES : Net als u zaak bepaalde sterktes heeft, heeft ze ook zwaktes. Zo heeft uw winkel in de drukke winkelstraat bijvoorbeeld geen parkeergelegenheid. Omschrijf ze in uw plan en verklaar wat u tegen uw zwaktes eventueel kan ondernemen om ze tot een minimum te beperken. Denk erom: potentiële of bestaande klanten blijven bij u weg omwille van uw zwaktes. Hoe pakt u dat aan?

MOGELIJKHEDEN: De markt is altijd in beweging wat resulteert in mogelijkheden. Misschien is er een nieuwe wet in de maak waardoor uw product plots een noodzaak wordt of misschien hebt u een product ontwikkeld dat als vaste toelevering zal gebruikt worden voor een bepaalde autoproducent. Kortom, uw mogelijkheden zijn de kansen in de toekomst. Tracht ze te omschrijven en te onderbouwen. Voeg desnoods een kopij van een wetsvoorstel of andere toekomstvisie toe.

Het is vast en zeker aan te raden het commercieel plan op te maken volgens de P's van het marketingplan. Hierdoor bent u zeker dat u de voornaamste punten hebt geïntegreerd die in het commercialisatieproces verwikkeld zitten. Beschrijf alle belangrijke details, zowel negatief als positief, neer en motiveer ze. Plaats vooral uw sterktes in het daglicht maar vergeet zeker niet uw zwaktes aan te geven met de beschrijving hoe u ze denkt aan te pakken. Dit getuigt uw commerciële sterkte wat uw overleving op lange termijn aantoont. Enkele van deze P's, worden op de pagina  exportplan van deze website, bij punt i-marketingplan, verder aangekaart.

Hier beschrijft u de financiële aspecten van uw nieuwe zaak. Wat koopt u aan voor welk bedrag en wat verkoopt u voor welk bedrag. Kortom, het is een tabel met niets dan cijfertjes en getallen. Uitgaven en inkomsten die uiteindelijk leiden naar een resultaat: WINST of VERLIES. Er wordt een balans gemaakt die aangeeft of u winstgevend bent ja dan neen. Dit overzicht zal de investeerder gebruiken om te zien of zijn/haar geld wat zal opbrengen en wat u van plan bent met de centjes die worden geïnvesteerd. TIP: vraag bij een boekhouder een balans op van een bestaande onderneming opdat u kan zien welke uitgaven eventueel voor u van toepassing zijn en hoe een balans opgebouwd is. Dit kan u aanwenden als basis voor de opmaak van uw financieel plan. U zou wel eens versteld kunnen staan van de financiële middelen die de opstart van uw zaak vergt. Maar beter dat u ze op voorhand weet en kan inschatten dan dat u er later plots mee geconfronteerd wordt met alle gevolgen van dien.

Als u een financiële balans opmaakt van uw uitgaven en inkomsten dan zullen de uitgaven gebaseerd zijn op reële waarden, maar de inkomsten daarentegen zal u moeten inschatten. U zal moeten bepalen hoeveel u denkt te verkopen. Doe dit per dag, vervolgens per week, maand tot een jaar. Een financieel plan vergt een balans voor drie jaren opdat de toekomst van u uw zaak zichtbaar wordt. 

Wenst u graag voorbeelden van een ondernemingsplan, dan kan u steeds terecht bij uw bankinstelling of boekhoudkantoor. Zij zullen u graag voorbeelden voorleggen. Een voorbeeld op het internet vindt u op volgende website.

ING Business Plan. Een gratis softwareprogramma dat u toelaat om een uitgebreid businessplan van uw project op te maken (analyse van de onderneming, financiële analyse, concurrentie...)

Op deze site zijn voorbeelden van een ondernemingsplan te vinden. Meer nog. Schrijf samen met hen uw ondernemingsplan en u maakt kans om zo maar even 25.000 euro te winnen. Bizidee wordt tevens gesteund door de Vlaamse overheid.

Om derden te overtuigen om in uw project te investeren en derhalve startkapitaal te verwerven, zal meer vereist zijn dan een goed plan. U als persoon bent even of nog belangrijker. Ze zullen zeker en vast niet investeren in iemand die onzeker is of iemand waarbij het aan enthousiasme ontbreekt. Kortom, u zal niet alleen uw plan moeten verkopen maar voornamelijk uzelf.

Deze investeerder investeert mee in de onderneming en wordt tevens aandeelhouder. Dit betekent dat de investeerder mede het risico van de startende onderneming draagt en zodoende met het wel en wee van de onderneming geconfronteerd wordt. De investeerder wordt dus een vennoot. Hierbij kan men het onderscheid maken tussen een actieve of passieve vennoot. Een passieve vennoot stelt zich volledig langs de zijlijnen van de onderneming op wat betekent dat deze zich niet moeit met de activiteiten. Een actieve vennoot daarentegen zal zich wel actief in de activiteiten van de onderneming mengen. Dit betekent voor de startende ondernemer dat de beslissingen niet enkel door hem of haar maar in overleg met de vennoot dienen genomen te worden. Een vennoot heeft volgens de gemaakte afspraken tevens op een deel van de winsten van de onderneming. De andere zijde van de medaille is dan weer dat in slechte tijden de vennoot kan aangesproken worden opnieuw in de noodlijdende onderneming te investeren.

Een "geldschieter", zo noem ik dit type investeerder maar even, is een investeerder die in de zaak investeert doch zonder enige verplichtingen. De geldschieter stelt de startende ondernemer geld ter beschikking en bespreekt een bepaald afbetalingsplan over hoe het geld aan de investeerder terugbetaald wordt. Dit uiteraard met de nodige interesten. In tegenstelling tot de aandeelhouder neemt de geldschieter geen enkel risico in de slaagkansen van de onderneming. Ongeacht het succes van de nieuwe onderneming, de geldschieter dient steeds terugbetaald te worden volgens het opgemaakte afbetalingsplan. 

Naast voorgaande investeerders kunt u tevens uw kapitaal verhogen door subsidies. Subsidies zijn financiële middelen die u door de overheid en instanties worden ter beschikking gesteld voor een bepaald thema. Onderstaand overzicht biedt u links naar websites die u uitgebreide informatie verschaffen over de mogelijke subsidies. Doch let wel. Subsidies worden niet zo maar toegekend. Ook nu zal u dossiers dienen samen te stellen om aan te tonen dat u en uw onderneming in aanmerking komen voor de desbetreffende subsidie. Ook nu zal het ondernemingsplan een zeer belangrijke rol vervullen.

Ik weet er alles van. Ik was een knaap van vierentwintig toen ik mijn sprong in het duister waagde en mijn eigen zaak startte. Ik had nieuwe producten ontwikkeld, builde uit van de ideeën en ging ze naar de praktijk omzetten. Dus hing ik mijn vaste job  aan de kapstok en startte mijn eigen zaak. Na een gesprekje bij de bank kreeg ik het minimum startkapitaal voor een BVBA  van 250.000 bf (6.200 euro). Nog nooit had ik zoveel geld op mijn rekening gezien. Ik dacht echt dat ik de wereld te rijk was. Enthousiast begon ik op de zolderkamer van mijn ouders mijn activiteit. Ik liet enkele monsters van mijn nieuwe ontwikkelingen produceren bij een Deens gespecialiseerd bedrijf, importeerde ze in België en bood ze aan bij Belgische en Nederlandse potentiële klanten. Eén probleem. Nog voor ik enkele maanden verder was, bleek al dat ik geld tekort kwam. Ik had vier foldertjes laten maken, één mailing ondernomen en enkele producten als monster laten produceren. Ik moest dus nog beginnen en zal al op zwart zaad.

Tweede probleem. Mijn producten waren van die aard dat ze bestaande processen bij mijn klanten beïnvloedde wat betekende dat de besluitvorming veel tijd vergde. Gevolg: verkopen waren niet voor morgen, dus geen inkomsten. Maar ik was overtuigd een marktopening gevonden te hebben en zette derhalve mijn acties voort. Om toch wat inkomsten te krijgen ging ik parttime met de vrachtwagen rijden. Distributie en internationaal transport. Dat gaf me enigszins ademruimte maar het kwaad was al geschied. Ik was een put aan het vullen met geld dat ik eigenlijk nodig had om in de zaak te investeren. Ondertussen begonnen her-en-der gelukkig klanten mijn producten te implementeren. Ik begon dus verkopen te realiseren. Meer nog. Ik zat plots aan de tafel met de grootste supermarktketens van België en Nederland om grote contracten te bespreken. Maar wederom moest ik kapitaal hebben om te kunnen produceren. En dat had ik niet.

Dus ging ik met contracten op zak opnieuw praten met de banken. Maar het mocht niet meer baten. De banken wilden niet meer mee en ik werd geconfronteerd met een aanvraag tot faillissement. Ik werd genoodzaakt de deuren te sluiten. Gelukkig had ik ondertussen een zeer goede klantenbinding opgebouwd en werd door één van hen, een Europese supermarktgroep, geïntroduceerd aan een potentiële producent die me een aanbod deed. Ik zou mijn producten aan hem overlaten, hij zou investeren en ik ging bij hem in dienst als verkoopleider. 

Nu, enkele jaren later, hebben we samen die grote contracten gerealiseerd en hebben we op de Europese markt de grootste organisaties in tal van marktsegmenten op de klantenlijst geplaatst. Mijn falen was dus niet het gevolg van slecht vakmanschap of slechte ideeën, maar van te weinig geld. Ik had met andere woorden van bij de start onvoldoende investeringskapitaal. Had ik dit bij mijn eerste gesprekje bij de bank geweten, dan had ik uiteraard meer gevraagd. Wat was dus mijn grootste fout? Ik wist niet precies hoeveel investering de start en exploitatie van mijn zaak vergde en had me onvoldoende laten informeren. Mijn enthousiasme had me verblind !

Dit is ook de reden waarom ik het initiatief heb genomen om deze website op te zetten. Ik wil vermijden dat u als startende ondernemer dezelfde fout maakt als ik. Het zou zonde zijn dat uw goede ideeën en vakmanschap ten onder gaan omwille van financiële tekortkoming. Met deze, en alle andere pagina's op deze website tracht ik u dan ook op weg te helpen en uw kansen te vergroten. Het eerste en meest belangrijke voor uw succesvolle start is een businessplan wat ik op deze pagina uitgebreid aankaart. Het is een plan dat uw activiteit in kaart brengt, uw optimaal startkapitaal aangeeft en potentiële investeerders overtuigt om in uw zaak te investeren. 

Op volgende pagina wordt intens ingegaan op het werven van klanten. Er worden reclametechnieken aangekaart om potentiële klanten aan te spreken en enkele verkooptechnieken om ze tot klant te maken. Dus zeker uw bezoekje waard.